اسکولیوز یاپشت‌ کج‌:
ساعت ٥:٥٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٥ فروردین ۱۳۸٧  

 تعریف‌: عبارت‌ است‌ از انحراف‌ ستون‌ فقرات‌ همراه‌ چرخش‌ ستون‌ مهره‌ بطوریکه‌ زوائد شوکی‌ بطرف‌ تقعر و بدنه‌ مهره‌ها به‌ سمت‌ تحدب‌ قرار گیرد


 میزان‌ شیوع‌ اسکولیوز :

 میزان‌ شیوع‌ اسکولیوز حدود 2درصد الی‌ 5درصد گزارش‌ شده‌ است‌ .

 عوارض‌ اسکولیوز:

 1- درد       

 2- کاهش‌ تحرک‌ ستون‌ فقرات‌  

 3- اختلال‌ در سیستم‌ قلبی‌ - ریوی‌

 4- اختلال‌ در سیستم‌ عصبی‌                                

 5- عدم‌ تقارن‌ در دو طرف‌ بدن‌

 علل‌ اسکولیوز:

          1- علل‌ ناشناخته‌(ایدیوپاتیک) 

          2- مادرزادی‌ مثل‌ آرتروگریپوزیس

          3- فتق‌ دیسک‌

          4- بیماریهای‌ التهابی‌ مانند آپاندیسیت‌

          5- بیماریهای‌ متابولیک‌ مثل‌ نرمی‌ استخوان(‌ راشیتیسم‌)

          6- شکستگی‌ مهره‌ها

          7- انحراف‌ لکن‌ در اثر کوتاهی‌ یک‌ پا - خم‌ شدن‌ یک‌ پا - عقب‌ رفتن‌ زانو، پرانتزی‌ یا ضربدری‌ شدن‌ زانو در یک‌ طرف‌ یا در اثر عوامل‌ عضلانی‌ مانند کوتاهی‌ نزدیک‌ کننده‌ها، کوتاهی‌ دورکننده‌ ها

          8- عادتهای‌ غلط‌، ایستادن‌، نشستن‌ و حمل‌ اشیاء

          9- بیماری‌ هیستریک‌ (نمایشی‌)

          10- بعضی‌ از بیماریها مانند سل‌ استخوان‌ حتی‌ سرطانها وبیماریهای روماتیسمی‌

 نحوه‌ تشخیص‌ اسکولیوز:

 با استفاده‌ از خط‌ شاقولی‌ یا خط‌ مبدأ صفحه‌ شطرنجی‌ در کسانیکه‌ اسکولیوز دارند اصولاً  خط‌ شاقولی‌ یا خط‌ مبدأ صفحه‌ شطرنجی‌ درنمای‌ خلفی‌ از نقاط‌ شاخص‌ عبور نمی‌کند.

 برای‌ تشخیص‌ دقیق‌تر بهتر است‌ موارد زیر را نیز بررسی‌ کنیم‌ .

 در نمای‌ قدامی‌ نوک‌ سینه‌ها - وضعیت‌ آخرین‌ دنده‌ ها- هم‌ سطحی‌ خارهای‌ خاصره‌ای‌ قدامی‌ فوقانی‌ و بررسی‌ نحوة‌ عبور خط‌ شاقولی‌ از نقاط‌ شاخص‌ درنمای‌ قدامی‌

 همچنین‌ در نمای‌ خلفی‌ موارد زیر را بررسی‌ می‌کنیم‌

 هم‌ سطحی‌ سرشانه‌ها، هم‌ سطحی‌ خارکتفها و زاویه‌ تحتانی‌ کتفها، هم‌ سطحی‌ خارهای‌ خلفی‌ - فوقانی‌ لگن‌  بهتر است‌ موارد زیر کنترل‌ شود :

 چرخش‌ به‌ طرفین‌، خم‌ شدن‌به‌ طرفین‌ ، فاصله‌ نوک‌ انگشتان‌ از زمین‌، فاصله‌ بازوها از بدن‌ ،بررسی‌ چینهای‌ پهلوهای‌ دو طرف‌، علامت‌ گذاری‌ با استفاده‌ از ماژیک‌ یابرچسب‌

 اسکولیوز را از یک‌ نظر می‌توان‌ به‌ دو نوع‌ تقسیم‌ کرد

 1- اسکولیوز ساختمانی‌ یا ثابت‌                        2- اسکولیوز متحرک‌ یا عملکردی‌

 اصولاً در اسکولیوز ثابت  در ساختمان‌ مهره‌ها نیز تعییر ایجاد شده‌ است‌ و چنین‌ اسکولیوزی‌ باخم‌ شدن‌ به‌ جلو اصلاح‌ نمی‌شود. در حالیکه‌ در اسکولیوز متحرک ‌ ساختمان‌ مهره‌ها تغییر نکرده‌ است‌ و چنین‌ اسکولیوزی‌ غالباً با خم‌ شدن‌ به‌ جلو اصلامی‌ می‌شود .

 چه‌ اسکولیوزهایی‌ پیشرفت‌ می‌کنند؟

 اصولاً گفته‌ می‌شود اسکولیوزهای‌ زیر 40 درجه‌ ثابت‌ می‌ماند و اسکولیوزهای‌ بالای‌ 40 درجه‌ پیشرفت‌ می‌کند و سالانه‌ یک‌ درجه‌ به‌ میزان‌ اسکولیوز اضافه‌ می‌شود گفته‌ دیگر حکایت‌ از این‌ دارد که‌ میزان‌ احتمال‌ پیشرفت‌ اسکولیوزهای‌ بالای‌ 50درجه‌ در حدود 90 درصد است‌ در حالیکه‌ اسکولیوزهای‌ 20الی‌30 درجه‌ احتمال‌ پیشرفتی‌ در حدود 30درصد دارند.اسکولیوزهای‌ 30الی‌ 50درجه‌ احتمال‌ پیشرفتی‌ در حدود 60% دارند.

 اندازه‌گیری‌ اسکولیوز:

یک خط مماس بر سطح فوقانی بالاترین مهره ای کهانحراف دران دیده می شود و یک خط مماس بر سطح تحتانی پایین ترین مهره ای که انحراف درآن دیده میشود رسم می کنیم سپس‌ دو خط‌عمود برآنها رسم‌ کرده‌ و با استفاده‌ از  cobb angle زاویه‌ انحراف‌ را بدست‌ می‌آورند 

 «حرکات‌ اصلاحی‌»

 اگر اسکولیوزی‌ داشته‌ باشیم‌ که‌ تحدب‌ آن‌ به‌ سمت‌ چپ‌ و تقعر آن‌ به‌ سمت‌ راست‌ باشد حرکات‌ زیر توصیه‌ و تجویز می‌شود .

 الف‌ حرکات‌ کششی‌:

 1- آویزان‌ شدن‌ از بارفیکس‌

 2- آویزان‌ شدن‌ از بارفیکس‌ سوئدی‌ بطوریکه‌ دست‌ راست‌ به‌ میله‌ بالائی‌ و دست‌ چپ‌ به‌ میله‌ پایینی‌ فیکس‌ شود.

 3- شخص‌ دست‌ راست‌ خود را  بالا آورده‌ وتا جایی‌ که‌ امکان‌ دارد آن‌ را به‌ سمت‌ بالا می‌کشد

 4- شخص‌ دست‌ راست‌ خود را به‌ سمت‌ مقابل‌ می‌کشد.

 5- شخص‌ روی‌ دوزانو نشسته‌ بدون‌ اینکه‌ باسن‌ خود را از روی‌ ساق‌ پایش‌ جداکند سعی‌ می‌کند به‌ یک‌ نقطه‌ دور دست‌ بادست‌ راست‌ خود چنگ‌ بیاندازد.

 6- شخص‌ در حالیکه‌ روی‌ زمین‌ به‌ حالت‌ چهار دست‌ و پا قرار گرفته‌ دست‌ راست‌ خود را بالا آورده‌ و به‌ سمت‌ مقابل‌ می‌کشد.

 7- در همان‌ وضعیت‌ پای‌ راست‌ خودرا بالا آورده‌ و به‌ سمت‌ مقابل‌ می‌کشد.

 8- شخص‌ به‌ شکم‌ یا به‌ پشت‌ خوابیده‌ دست‌ و پای‌ راست‌ خود را تا جایی‌ که‌ ممکن‌ است‌ به‌ سمت‌ مقابل‌ می‌کشد .

 ب‌) حرکات‌ تقویتی‌ :

 1- شخص‌ به‌ سمت‌ راست‌ خوابیده‌ دستهای‌ خود را در پشت‌ گردن‌ خود قلاب‌ کرده‌ سرو سینه‌ خود را بالا می‌آورد.

 2- شخص‌ به‌ سمت‌ چپ‌ خوابیده‌ آرنج‌ خود را با زاویه‌ 90درجه‌ روی‌ زمین‌ قرار داده‌ و باسن‌ خود را در همان‌ سمت‌ از زمین‌ جدا می‌کند .

 3- در حالیکه‌ شخص‌ ایستاده‌ است‌ یک‌ وزنه‌ نسبتاً سبک‌ به‌ دست‌ راست‌ وی‌ داده‌ می‌شود و از وی‌ درخواست‌ می‌گردد که‌ تنه‌ خود را صاف‌ نگه‌ دارد یاحتی‌ به‌ سمت‌ مخالف‌ خم‌ کند.

 4- اگر علت‌ اسکولیوز مربوط‌ به‌ کوتاهی‌ عضلات‌ دورکننده‌ (عمدتاً کشنده‌ پهن‌ نیام‌ - سرینی‌ میانی‌- گلوتوس مدیوس‌) باشددر آنصورت‌ رفع‌ کوتاهی‌ این‌ عضلات‌ به‌ اصلاح‌ اسکولیوز کمک‌ خواهد کرد.

 5- اگر علت‌ اسکولیوز کوتاهی‌ عضلات‌ نزدیک‌ کننده‌ ران‌ باشد رفع‌ کوتاهی‌ این‌ عضلات‌ به‌ اصلاح‌ اسکولیوز کمک‌ خواهد کردبا استفاده‌ از حرکات‌ زیر:

 1- از شخص‌ می‌خواهیم‌ تا آنجا که‌ ممکن‌ است‌ پاهای‌ خود را از  همدیگر دور کند.

 2- از شخص‌ می‌خواهیم‌ پای‌ خود را روی‌ بلندی‌ قرار داده‌ و از پهلو روی‌ آن‌ خم‌ شود.

 3- اگر علت‌ اسکولیوز کوتاهی‌ یک‌ پا باشد می‌توان‌ آن‌ را بطریق‌ زیر اصلاح‌ کرد.

 1- با استفاده‌ از عمل‌ جراحی‌

 2- اگر کوتاهی‌ کم‌ باشد با استفاده‌ از کفی‌ در داخل‌ کفش‌ - افزودن‌ یک‌ پاشنه‌ در داخل‌ کفش‌، افزودن‌ یک‌ پاشنه‌ در داخل‌ و خارج‌ کفش‌ با بالا بردن‌ ارتفاع‌ کفش‌ هم‌ در قسمت‌ پنجه‌ و هم‌ در قسمت‌ پاشنه‌، استفاده‌ از بریس‌ آویزان‌

 «اگر علت‌ اسکولیوز، زانوی‌ ضربدری‌ -زانوی‌ پرانتزی‌ - زانوی‌خم‌ شده‌ - زانوی‌ به‌ عقب‌ رفته‌ باشد اصلاح‌ این‌ ناهنجاریها به‌ اصلاح‌ اسکولیوز کمک‌ می‌کند»

 نحوه‌ اندازه‌گیری‌ طول‌ اندام‌ تحتاتی‌

 برای‌ اندازه‌گیری‌ طول‌ اندام‌ تحتانی‌ از دو تکنیک‌ استفاده‌ می‌کنیم‌

 الف‌ - اندازه‌گیری‌ کاذب‌

 ب‌ - اندازه‌گیری‌ حقیقی‌

 الف‌: اندازه‌گیری‌ کاذب‌ :

 دراین‌ روش‌ برای‌ اندازه‌گیری‌ طول‌ اندام‌ تحتاتی‌، فرد به‌ پشت‌ می‌خوابد پاها کاملا" صاف‌ وکشیده‌ کنارهم‌ قرارمی‌ گیرد ومافاصله‌ ناف‌ تاقوزک‌ داخلی‌ را درهردو پا اندازه‌ گرفته‌ وباهم‌ مقایسه‌ می‌کنیم‌ .

 ب‌ : اندازه‌گیری‌ حقیقی‌ :

 دراین‌ روش‌ مانند روش‌ اول‌ فردبه‌ پشت‌ می‌خوابد پاها کاملا" صاف‌ وکشیده‌ کنارهم‌ قرارمی‌ گیرند ومافاصله‌ (خارخاصره‌ای‌ قدامی‌ فوقانی‌) تاقوزک‌ داخلی‌ را درهردو پا اندازه‌ گرفته‌ و باهم‌ مقایسه‌ می‌کنیم‌ .


کلمات کلیدی: سا ختار قامتی